OB Doç. Dr. Orhan BaltaOrtopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. Orhan Balta · Ortopedi ve TravmatolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi · Randevu: 0356 214 44 00 · Mesai dışı 0356 214 50 50
Bu sayfanın karekodu

Çocukta İçe Basma ve Yürüyüş Bozuklukları

Kısa cevap

İçe basma (ayakların içe dönük yürüyüş) çocuklarda çok sıktır ve büyük çoğunlukla büyümenin doğal bir evresidir; yaşla kendiliğinden düzelir. Bilimsel çalışmalar özel ayakkabı, bot ve cihazların gidişatı değiştirmediğini göstermiştir. Yine de tek taraflı, ilerleyen, ağrılı veya düşmeyle birlikte olan içe basma muayene gerektirir.

İçe basmanın üç kaynağı

İçe basma; ayaktan, kaval kemiğinden veya uyluk kemiğinden kaynaklanabilir ve her biri farklı yaşlarda öne çıkar:

  • Ayak öne kıvrık (metatarsus adduktus): Bebeklikte ayağın ön kısmının içe kıvrık durmasıdır; esnek olanların büyük çoğunluğu ilk 1-2 yaşta kendiliğinden düzelir. Sert ve düzelmeyen nadir olgularda seri alçılama değerlendirilir.
  • Kaval kemiği içe dönüklüğü (tibial torsiyon): Yeni yürüyen çocuklarda en sık nedendir; genellikle 5-6 yaşa kadar kendiliğinden düzelir.
  • Uyluk kemiği içe dönüklüğü (femoral anteversiyon): 3-6 yaş arasında belirginleşir; çocuk otururken "W" pozisyonunu sever, koşarken bacaklar içe savrulur. Çoğunlukla 8-10 yaşa kadar düzelir.

Bu üç tablo da büyümenin doğal varyasyonlarıdır; hastalık değildir. Hangisinin sizdeki tabloya uyduğu basit bir muayeneyle anlaşılır; çoğu çocukta film bile gerekmez.

Bölgemizden not

"Bacakları düzelsin diye" sıkı sarma, ters ayakkabı giydirme, gece cihazı ve bot-tabanlık uygulamaları kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemlerdir; ancak araştırmalar bunların seyri değiştirmediğini göstermektedir. Çocuğunuzu bu araçlarla yormak yerine, düzelmeyi zaman ve büyümeye bırakmak; şüpheli durumları ise muayeneyle ayırmak en doğrusudur.

Ne zaman "normal varyasyon" değildir?

Şu durumlar, kendiliğinden düzelme beklenen tablodan ayrılır ve değerlendirme gerektirir: içe basmanın tek bacakta olması; yaşla azalmak yerine artması; ağrı, şişlik veya topallamayla birlikte olması; sık takılıp düşmeye yol açacak kadar belirgin olması; 8-10 yaşından sonra sürmesi; ve bacak boylarında fark veya başka gelişimsel sorunların eşlik etmesi. Bu bulgular; kalça sorunları, nörolojik nedenler veya belirgin dönme bozuklukları gibi tedavi gerektirebilecek durumların işareti olabilir.

Çok nadir ve seçilmiş olgularda, yani yaş ilerlediği halde düzelmeyen ve günlük yaşamı gerçekten etkileyen belirgin dönme bozukluklarında kemiğin döndürülerek düzeltildiği cerrahi gündeme gelebilir; bu istisnadır, kural değildir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Ne zaman vakit kaybetmeden başvurmalı?

  • İçe basma tek taraflıysa veya giderek artıyorsa.
  • Ağrı, topallama veya sabah tutukluğu eşlik ediyorsa.
  • Çocuk sık düşüyor, yaşıtlarından geri kalıyorsa.
  • 8-10 yaşından sonra belirgin şekilde devam ediyorsa.
  • Yürümede gerileme (önceden yürürken bozulma) varsa: öncelikli değerlendirme gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Özel bot veya tabanlık alalım mı?

İçe basmanın doğal seyrini değiştirdikleri bilimsel olarak gösterilememiştir; uluslararası kaynaklar rutin kullanımlarını önermez. Çocuğunuza rahat, esnek, ayağına uyan sıradan bir ayakkabı yeterlidir. Cihaz önerisi ancak belirli tanılar için, muayene sonrası anlamlıdır.

W şeklinde oturması zararlı mı?

W oturuşu, uyluk kemiği içe dönük çocukların rahat ettiği pozisyondur; mevcut kanıtlar kalıcı zarar verdiğini göstermez. Çocuğu sürekli azarlamak yerine bağdaş kurmayı nazikçe özendirmek yeterlidir; dönüklük çoğunlukla yaşla kendiliğinden azalır.

Kendiliğinden düzeleceğini nereden bileceğiz?

Muayenede dönüklüğün kaynağı ve derecesi belirlenir; yaş ve gidişatla uyumluysa aralıklı izlem yeterlidir. Düzelme; ayak kaynaklıysa ilk 1-2 yaşta, kaval kemiğinde 5-6 yaşa, uylukta 8-10 yaşa kadar beklenir. İzlemde beklenen çizgiden sapma olursa ileri inceleme yapılır.

Fizik tedavi veya egzersiz gerekir mi?

İçe basmanın kendisi için egzersizin seyri değiştirdiğine dair kanıt yoktur. Genel hareketlilik, oyun ve spor her çocuk için yararlıdır; ancak "düzeltme egzersizi" adıyla çocuğu zorlamak gereksizdir.

Röntgen çekilmesi gerekir mi?

Çoğu çocukta gerekmez; tanı muayeneyle konur. Film; tek taraflılık, ağrı, kısalık, belirgin asimetri veya beklenmeyen bulgular varsa istenir.

Dışa basma da aynı şekilde mi değerlendirilir?

Büyük ölçüde evet; dışa dönük yürüyüş de sıklıkla büyümenin varyasyonudur ve benzer ilkelerle izlenir. Tek taraflılık, ağrı ve ilerleme yine uyarıcı bulgulardır; özellikle kilolu ergenlerde yeni başlayan dışa dönük topallama kalça değerlendirmesi gerektirir.

Ameliyat hangi durumda düşünülür?

Yaş ilerlediği halde düzelmeyen, günlük yaşamı ve yürüyüşü belirgin etkileyen ileri dönme bozukluklarında, kemiğin döndürülerek düzeltilmesi (derotasyon osteotomisi) değerlendirilebilir. Bu, içe basan çocukların çok küçük bir azınlığı için geçerlidir ve karar ayrıntılı analizle verilir.

Kaynaklar

Yapın

  • Çocuğa rahat, esnek ve ayağına uyan sıradan ayakkabılar giydirin.
  • W oturuşunda çocuğu azarlamak yerine bağdaş kurmayı nazikçe özendirin.

Yapmayın

  • Bacaklar düzelsin diye sıkı sarma, ters ayakkabı, gece cihazı veya bot-tabanlık uygulamayın.
  • Tek taraflı, ağrılı veya giderek artan içe basmayı kendiliğinden düzelir diye izlemeyin; muayeneye götürün.

Ne zaman yardım almalısınız?

  • Aynı gün başvurunYürümede gerileme (önceden yürüyen çocuğun yürüyüşünün bozulması); içe basmaya ağrı, şişlik veya yeni başlayan topallamanın eşlik etmesi.
  • Randevu alınİçe basma tek taraflıysa veya yaşla azalmak yerine artıyorsa; çocuk sık takılıp düşüyorsa; 8-10 yaşından sonra belirgin şekilde sürüyorsa; bacak boylarında fark varsa.
  • Evde izleyebilirsinizMuayenede doğal varyasyonla uyumlu bulunan, iki taraflı ve ağrısız içe basma; cihaz kullanmadan, büyüme ve aralıklı izlemle takip yeterlidir.

Aklınızda kalsın

  • İçe basma çoğunlukla büyümenin doğal bir evresidir; ayak kaynaklıysa ilk 1-2 yaşta, kaval kemiğinde 5-6, uylukta 8-10 yaşa kadar kendiliğinden düzelmesi beklenir.
  • Özel ayakkabı, bot, tabanlık ve gece cihazlarının gidişatı değiştirdiği gösterilememiştir; rahat, esnek, sıradan bir ayakkabı yeterlidir.
  • Tek taraflılık, yaşla artma, ağrı-topallama, sık düşme ve 8-10 yaş sonrasında sürme muayene gerektiren uyarıcı bulgulardır.
Kendinizi sınayın

Kendinizi sınayın

Bu sorular öğrenme pekiştirmesi içindir; klinik karar aracı değildir.

Doğru mu, yanlış mı? — İçe basan her çocuğa özel bot ve tabanlık alınmalıdır.

Yanlış. Araştırmalar bot, tabanlık ve cihazların içe basmanın doğal seyrini değiştirmediğini göstermiştir; rahat, sıradan bir ayakkabı yeterlidir.

Doğru mu, yanlış mı? — İçe basmanın tek bacakta olması veya yaşla artması muayene gerektirir.

Doğru. Tek taraflılık ve ilerleme, kendiliğinden düzelmesi beklenen tablodan ayrılan uyarıcı bulgulardır; kalça sorunları gibi tedavi gerektirebilecek nedenlerin işareti olabilir.

Doğru mu, yanlış mı? — W şeklinde oturmak bacaklarda kalıcı hasara yol açar.

Yanlış. Mevcut kanıtlar W oturuşunun kalıcı zarar verdiğini göstermez; dönüklük çoğunlukla yaşla azalır, bağdaş kurmayı nazikçe özendirmek yeterlidir.

Bu sayfadaki terimler

Bu sayfadaki terimler

Metatarsus adduktus
Bebeklikte ayağın ön kısmının içe kıvrık durması; esnek olanların çoğu ilk 1-2 yaşta kendiliğinden düzelir.
Tibial torsiyon
Kaval kemiğinin içe dönüklüğü; yeni yürüyen çocuklarda en sık içe basma nedenidir.
Femoral anteversiyon
Uyluk kemiğinin içe dönüklüğü; W oturuşunu seven çocuklarda görülür ve çoğunlukla 8-10 yaşa kadar azalır.
Derotasyon osteotomisi
Düzelmeyen belirgin dönme bozukluğunda kemiğin döndürülerek düzeltildiği, çok nadir gereken ameliyat.

İlgili Konular

Bebekte Kalça Çıkığı (Gelişimsel Kalça Displazisi)Erken tanı konduğunda çoğu bebekte basit bandajla tedavi edilebilen, geç kalındığında ameliyat gerektirebilen bir durum: kritik olan ilk aylardır.Çocuklarda Dirsek KırığıÇocukların en sık ameliyat gerektiren kırığı dirsek bölgesindedir; doğru merkezde, doğru zamanda tedaviyle kalıcı iz bırakmadan iyileşir.Çarpık Ayak (Pes Ekinovarus / Clubfoot)Doğuştan gelen, kimsenin suçu olmayan bir durum; Ponseti yöntemiyle (seri alçılama ve ateş botu) tedavi edilen bebeklerin büyük çoğunluğu normal, ağrısız ayaklarla yürür.Bebeklerde Boyun Eğriliği (Tortikollis)Bebeğin başını hep aynı yana eğik tutmasının en sık nedeni boyun kasındaki gerginliktir; erken başlanan germe egzersizleri ve pozisyonlama ile büyük çoğunluk tamamen düzelir.
Sorunuz mu var?

OrtoAsistan 7/24 genel bilgi verir; tüm randevu yolları Randevu sayfasında.

Bu rehberin tamamı: drorhanbalta.com/q/92b062/ — karekodu telefonunuzun kamerasıyla okutabilirsiniz.

Sürüm: 3e27cf85 · Hekimin bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır · Çıktı kaynağı: 24 Ağustos 2026

ACİL DURUMDA 112. Bu belge bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat her zaman önceliklidir.

Muayenehanede hastaya verilebilecek tek sayfalık özet çıkar.

Hazırlayan: site editörlüğü · Doç. Dr. Orhan Balta'nın bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır; sayfa sayfa hekim incelemesi sürmektedir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat ve taburculuk önerileri her zaman önceliklidir.