OB Doç. Dr. Orhan BaltaOrtopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. Orhan Balta · Ortopedi ve TravmatolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi · Randevu: 0356 214 44 00 · Mesai dışı 0356 214 50 50
Bu sayfanın karekodu

Kırık Tedavisi ve Kırık Cerrahisi (Platin/Çivi Ameliyatları)

Kısa cevap

Kırıkların önemli bir kısmı ameliyatsız, alçı veya atel ile tedavi edilir. Parçalı, eklemi ilgilendiren veya yerinde durmayan kırıklarda ise halk arasında "platin" denilen plak-vida ya da kemik içine yerleştirilen çivi ile cerrahi tespit gerekebilir. Karar; kırığın yeri, şekli ve kayma miktarına göre muayene ve röntgenle verilir.

Kırık nedir, nasıl anlaşılır?

Kırık, kemiğin bütünlüğünün bozulmasıdır. Tipik belirtiler; yaralanma anında ani ağrı, şişlik, morarma, şekil bozukluğu ve o bölgeyi kullanamamadır. Ancak her kırık gürültülü seyretmez: özellikle el bileği ve ayak bölgesindeki kaymamış çatlaklar az belirti verebilir. "Hareket ettirebiliyorum, o hâlde kırık değildir" yaygın ama yanıltıcı bir inanıştır; kesin tanı röntgenle, gereken durumlarda tomografi veya MR ile konur.

Her kırık ameliyat gerektirmez

Kaymamış veya az kaymış, yerinde duran kırıklar çoğunlukla alçı ya da atel ile iyileşir. Kemik uçları kaymışsa önce kapalı redüksiyon denenir: kemik ameliyatsız, elle düzeltilip alçıyla tespit edilir. Alçı döneminde düzenli kontrol röntgenleri çekilir; kırık alçı içinde yeniden kayarsa plan değişebilir. Bu yüzden kontrol randevuları tedavinin kendisi kadar önemlidir.

"Platin" ve "çivi" ameliyatı ne demek?

Halk arasında platin denilen implantlar aslında titanyum veya cerrahi çelikten yapılmış plak ve vidalardır. Açık redüksiyon ve içten tespit ameliyatında kırık uçları ameliyathanede düzeltilir ve plak-vida ile sabitlenir. Uyluk ve kaval gibi uzun kemiklerde ise kemiğin kanalı içine yerleştirilen intramedüller çivi tercih edilebilir. Açık kırıklarda veya cilt sorunlarında, çerçeve şeklinde dıştan tespit (eksternal fiksatör) geçici olarak kullanılabilir.

Önemli bir noktayı bilmek kaygıyı azaltır: implant kemiği iyileştirmez. Kaynamayı yapan kendi kemik dokunuzdur; platin ve çivi, kaynama tamamlanana kadar kırığı doğru pozisyonda tutan bir iskeledir. Hangi yöntemin size uygun olduğu ancak muayene ve tetkiklerle netleşir; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.

Kaynama süreci ve sigaranın etkisi

Kemik, kendini yeniden yapabilen ender dokulardandır: kırık hattında önce kan pıhtısı, sonra yumuşak bir kaynama dokusu (kallus) oluşur ve zamanla sert kemiğe dönüşür. Çoğu kırık 6-12 haftada kaynar; süre kemiğe, yaşa ve genel sağlığa göre değişir, çocuklarda belirgin biçimde kısadır.

Sigara ve nikotin içeren tüm ürünler (elektronik sigara dâhil) kemiğe giden kan akımını azaltır; kaynamayı geciktirir, kaynamama (psödoartroz) ve enfeksiyon riskini artırır. Amerikan Ortopedi Akademisi (AAOS) sigara içenlerde kırık iyileşmesinin belirgin biçimde uzadığını bildirir. Kırık dönemi, sigarayı bırakmak için en anlamlı zamanlardan biridir. Dengeli beslenmek, kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin gıdalar tüketmek de iyileşmeyi destekler.

Bölgemizden not

Traktör ve patoz kazaları, hayvan tekmesi, ağaçtan veya damdan düşmeler bölgemizde kırıkların önde gelen nedenlerindendir. Bu yaralanmalarda kırık bölgesinin üzerinde cilt yarası varsa bu bir açık kırık olabilir; "basit sıyrık" sanıp evde sarmak enfeksiyon riskini büyütür. Kirli ortamda olan yaralı kırıklar beklemeden acil serviste değerlendirilmelidir.

Ne zaman vakit kaybetmeden başvurmalı?

  • Kemiğin göründüğü veya kırık bölgesinde açık yaranın olduğu yaralanma: 112.
  • Uzuvda belirgin şekil bozukluğu; elin veya ayağın soğuk, mor ya da uyuşuk olması: 112 (dolaşım tehlikesi).
  • Alçı içinde giderek artan zonklayıcı ağrı, parmaklarda morarma, uyuşma veya hareket kaybı: acil değerlendirme; alçının gevşetilmesi gerekebilir.
  • Ameliyat sonrası ateş, titreme veya yara yerinden akıntı: enfeksiyon şüphesi, beklemeyin.

Sık Sorulan Sorular

Takılan platin veya çivi sonradan çıkarılır mı?

Çoğu implant ömür boyu vücutta kalabilir; rutin çıkarma gerekmez. Cilt altında batma, rahatsızlık hissi, enfeksiyon gibi durumlarda ya da bazı özel mesleki-sportif gereksinimlerde, kaynama tamamlandıktan sonra çıkarılması gündeme gelebilir. Karar, kişiye özel olarak muayenede verilir.

Alçı ne kadar süre kalır?

Kemiğe ve kırığın tipine göre genellikle 3-8 hafta arasındadır; çocuklarda daha kısadır. Süre boyunca kontrol röntgenleriyle kaynama izlenir; alçının erken çıkarılması yeniden kaymaya yol açabilir.

Kırık kaynamazsa ne olur?

Bazı kırıklar geç kaynar veya kaynamayabilir. Sigara, şeker hastalığı, enfeksiyon ve dolaşım sorunları bu riski artırır. Kaynamama gelişirse kemik grefti (kemik dokusu ekleme) ve yeniden tespit ameliyatı gerekebilir; plan tetkiklerle birlikte yapılır.

Platin varken MR çekilebilir mi, havaalanında sorun olur mu?

Modern ortopedik implantların büyük çoğunluğu MR için güvenlidir; yine de her görüntüleme öncesi implantınızı bildirin. Havaalanı dedektörleri nadiren uyarı verebilir; ameliyat bilgilerinizi belirten bir not yanınızda bulunabilir.

Alçıdayken nelere dikkat etmeliyim?

Alçıyı ıslatmayın, kaşıntı için içine cisim sokmayın, ilk günlerde uzvu kalp seviyesinden yüksekte tutun ve serbest kalan parmakları düzenli oynatın. Artan ağrı, morarma veya uyuşmada beklemeden başvurun.

Çocuklarda kırık farklı mı iyileşir?

Evet; çocuk kemiği daha hızlı kaynar ve hafif eğrilikleri kendisi düzeltebilir. Ancak büyüme plağını ilgilendiren kırıklar, ileride uzunluk ve eğrilik sorunu yapmaması için yakın takip gerektirir.

Ameliyattan sonra bacağıma ne zaman basabilirim?

Yük verme zamanı; kırığın yerine, tespitin gücüne ve kaynamanın seyrine göre değişir. Takviminiz kontrol muayenelerinde, röntgen bulgularına göre kişiye özel belirlenir.

Kaynaklar

Yapın

  • Alçılı uzvu ilk günlerde kalp seviyesinden yüksekte tutun; serbest kalan parmakları düzenli oynatın.
  • Kaynama süreci boyunca sigara ve nikotinli tüm ürünlerden uzak durun.
  • Kontrol röntgenlerini aksatmayın; kayma erken fark edilirse plan zamanında değiştirilir.

Yapmayın

  • Alçıyı ıslatmayın; kaşıntı için içine cisim sokmayın.
  • "Hareket ettirebiliyorum, kırık değildir" diyerek değerlendirmeyi ertelemeyin.
  • Hekiminize danışmadan alçıyı kesmeyin veya erken çıkarmayın.

Ne zaman yardım almalısınız?

  • 112 — Hemen arayınKemiğin göründüğü veya kırık bölgesinde açık yaranın olduğu yaralanma; uzuvda belirgin şekil bozukluğu; elin veya ayağın soğuk, mor ya da uyuşuk olması.
  • Aynı gün başvurunAlçı içinde giderek artan zonklayıcı ağrı, parmaklarda morarma-uyuşma-hareket kaybı; ameliyat sonrası ateş, titreme veya yara yerinden akıntı.
  • Randevu alınDüşme veya zorlanma sonrası günlerce süren ağrı ve şişlik; "burkulma" denip iki haftada düzelmeyen şikayet; planlanan alçı ve kaynama kontrolleri.
  • Evde izleyebilirsinizMuayene edilip alçıya alınmış kırıkta; uzvu yüksekte tutma, serbest parmakları oynatma ve kontrol randevularına giderek izlem sürdürülebilir.

Aklınızda kalsın

  • Her kırık ameliyat gerektirmez; yerinde duran kırıklar alçıyla, kaymış veya parçalı kırıklar platin ya da çiviyle tedavi edilir.
  • İmplant kemiği iyileştirmez; kaynayana kadar doğru pozisyonda tutar. Kaynamayı kendi kemiğiniz yapar ve sigara bu süreci ciddi biçimde bozar.
  • Alçı içinde artan zonklayıcı ağrı ve parmaklarda morarma-uyuşma "bekle-gör" konusu değildir.
Kendinizi sınayın

Kendinizi sınayın

Bu sorular öğrenme pekiştirmesi içindir; klinik karar aracı değildir.

Doğru mu, yanlış mı? — Platin takılan kemik, implant sayesinde iyileşir.

Yanlış. İmplant kemiği iyileştirmez; kaynama tamamlanana kadar kırığı doğru pozisyonda tutan bir iskeledir. Kaynamayı kendi kemik dokunuz yapar.

Doğru mu, yanlış mı? — Sigara kırık kaynamasını geciktirebilir.

Doğru. Nikotin kemiğe giden kan akımını azaltır; kaynamayı geciktirir, kaynamama ve enfeksiyon riskini artırır.

Doğru mu, yanlış mı? — Alçı içinde artan zonklayıcı ağrı normaldir; alçı çıkana kadar beklenir.

Yanlış. Artan ağrı ve parmaklarda morarma-uyuşma, alçı basısının veya dolaşım sorununun işareti olabilir; beklemeden başvurmak gerekir.

Bu sayfadaki terimler

Bu sayfadaki terimler

Kapalı redüksiyon
Kırığın ameliyatsız, elle düzeltilip alçıyla tespit edilmesi.
Açık redüksiyon ve içten tespit
Kırığın ameliyatla düzeltilip plak-vida ile sabitlenmesi; halk dilinde "platin takılması".
İntramedüller çivi
Uyluk ve kaval gibi uzun kemiklerde kemik kanalının içine yerleştirilen tespit çubuğu.
Kallus
Kaynama sırasında kırık hattında oluşan yeni kemik dokusu.
Psödoartroz (kaynamama)
Kırığın beklenen sürede kaynamayıp hareketli kalması.

İlgili Konular

Yaşlılarda Kalça Kırığı65 yaş üstünde kalça kırığı acil bir durumdur: erken ameliyat hayat kurtarır, uzun yatak istirahati ise en riskli seçenektir.Alçı ve Atel BakımıAlçılı günleri sorunsuz geçirmenin kuralları ve alçı içindeki tehlikeyi haber veren, gece bile beklememeniz gereken belirtiler.Eklem Çıkıkları: İlk Yardım ve TedaviEn sık omuzda görülen eklem çıkıklarında en önemli kural: çıkığı kendiniz yerine oturtmaya çalışmayın; film çekilmeden müdahale edilmez.Kas Zorlanması ve Lif KopmasıSpor veya ani zorlanmayla oluşan kas yaralanmalarının çoğu ameliyatsız iyileşir; ilk günlerde koruma, sonrasında erken kontrollü hareket esastır.
Sorunuz mu var?

OrtoAsistan 7/24 genel bilgi verir; tüm randevu yolları Randevu sayfasında.

Bu rehberin tamamı: drorhanbalta.com/q/e0d418/ — karekodu telefonunuzun kamerasıyla okutabilirsiniz.

Sürüm: bbd0c049 · Hekimin bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır · Çıktı kaynağı: 24 Ağustos 2026

ACİL DURUMDA 112. Bu belge bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat her zaman önceliklidir.

Muayenehanede hastaya verilebilecek tek sayfalık özet çıkar.

Hazırlayan: site editörlüğü · Doç. Dr. Orhan Balta'nın bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır; sayfa sayfa hekim incelemesi sürmektedir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat ve taburculuk önerileri her zaman önceliklidir.