OB Doç. Dr. Orhan BaltaOrtopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. Orhan Balta · Ortopedi ve TravmatolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi · Randevu: 0356 214 44 00 · Mesai dışı 0356 214 50 50
Bu sayfanın karekodu

El Tendon Kesileri ve Yaralanmaları

Kısa cevap

Tendonlar, parmakları büken ve açan kirişlerdir. Cam veya bıçak kesilerinde cilt yarası küçük görünse bile alttaki tendon tamamen kesilmiş olabilir; bunun işareti parmağın bükülememesi ya da açılamamasıdır. Kesilen tendon kendiliğinden kaynamaz; erken cerrahi onarım ve sonrasında atel ile el rehabilitasyonu sonucun belirleyicisidir. Kesi sonrası hareket kaybı fark ederseniz aynı gün başvurun.

Tendonlar ne işe yarar, nasıl yaralanır?

Önkoldaki kaslar, parmaklara tendon adı verilen sağlam kirişlerle bağlanır: avuç tarafındaki tendonlar parmakları büker, el sırtındakiler açar. En sık yaralanma nedeni cam, bıçak ve teneke gibi kesici cisimlerdir; testere ve tarım aletleri de önemli bir grubu oluşturur. Spor sırasında formadan çekilen parmak gibi kapalı kopmalar da görülür. Avuç tarafında tendonların hemen yanında parmakların hissini sağlayan sinirler ve damarlar ilerler; bu yüzden aynı kesi tendonla birlikte siniri de yaralayabilir ve parmakta uyuşukluk yapabilir.

"Küçük kesi" neden aldatıcıdır?

Ciltteki yara birkaç milimetre olabilir; ancak keskin cisim derine ulaştıysa tendon tamamen kesilmiş olabilir. Kesilen tendonun uçları lastik gibi geri kaçtığından yaranın içinde görünmez ve kanama durunca her şey yolunda sanılır. Asıl ipucu harekettir: parmağın ucunu tek başına bükememe, parmağı düz tutamama veya açamama, tendon kesisinin en güvenilir işaretidir. Kısmen kesilen tendon ise parmağı hareket ettirebilir ama ağrılıdır ve sonradan tamamen kopabilir. Bu nedenle her derin el kesisi, hareket ve his muayenesi yapılmadan "basit yara" sayılmamalıdır.

Tedavi: erken onarım neden kritik?

Kesilen tendon kendiliğinden kaynamaz; uçların dikişle buluşturulması gerekir. Zaman geçtikçe tendon uçları geri çekilir, kısalır ve çevresine yapışır; ilk günlerde basit dikişle onarılabilecek bir kesi, haftalar sonra kiriş nakli (greft) gerektiren, daha uzun ve sonucu daha belirsiz bir ameliyata dönüşebilir. Bu yüzden onarım için ideal zaman ilk günlerdir. Ameliyat çoğunlukla kol uyuşturularak yapılır; kesilen sinir ve damarlar varsa aynı seansta onarılır. Her cerrahi işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişebilir; planınız yaralanmanın yerine ve muayene bulgularına göre netleşir.

Ameliyat sonrası: atel ve el rehabilitasyonu

Onarılan tendon, tam gücüne haftalar-aylar içinde kavuşur; bu sürede iki riskle birden mücadele edilir: erken zorlanırsa dikiş yerinden kopabilir, hiç hareket ettirilmezse çevresine yapışıp parmak sertleşebilir. Bu dengeyi kurmak için onarım sonrası el, tendonu koruyan özel bir atele alınır ve el rehabilitasyonu programında kontrollü hareket egzersizlerine başlanır. Atel genellikle haftalarca kullanılır; güçlü kavrama ve ağır işe dönüş ise aylar alabilir. Sonucu ameliyat kadar, egzersiz programına gösterilen özen belirler; kontrollere ve egzersizlere düzenli devam etmek iyileşmenin en önemli parçasıdır.

Bölgemizden not

Bağ-bahçe budaması, hayvancılık, teneke ve cam işleri: bölgemizde kesici alet yaralanmaları sık görülür ve yaraya sağlık ocağında dikiş atılınca iş bitti sanılabilir. Cilt dikişi tendonu onarmaz. Kesi sonrası parmağınızı bükemiyor, açamıyor veya parmak ucunda uyuşukluk hissediyorsanız, yara kapansa bile aynı gün değerlendirme isteyin.

Ne zaman vakit kaybetmeden başvurmalı?

  • Parmakta kopma veya parmağın soğuk, mor, soluk olması (dolaşım bozukluğu): 112'yi arayın.
  • Bastırmakla durmayan, fışkırır tarzda kanama: temiz bezle güçlü bastırın, eli yukarıda tutun ve acil yardım isteyin.
  • Kesi sonrası parmağı bükememe, açamama veya uyuşukluk: aynı gün acil başvuru.
  • Derin ve kirli yaralar (paslı metal, hayvan ısırığı): enfeksiyon ve tetanos riski için aynı gün değerlendirme.

Sık Sorulan Sorular

Yarama dikiş atıldı; tendon için ayrıca bir şey gerekir mi?

Cilt dikişi yalnızca yarayı kapatır, kesilen tendonu onarmaz. Kesi sonrası parmak hareketlerinde eksiklik veya uyuşukluk varsa, cilt dikilmiş olsa bile tendon ve sinir muayenesi için vakit kaybetmeden başvurmalısınız.

Kesilen tendon kendiliğinden kaynar mı?

Tamamen kesilen tendonun uçları geri çekildiği için kendiliğinden birleşemez; onarım dikişle yapılır. Kısmi kesiler ise muayene bulgularına göre bazen atelle korunarak izlenebilir; bu karar hekim tarafından verilir.

Ameliyat ne zaman yapılmalı; geç kalırsam ne olur?

Onarım için ideal zaman ilk günlerdir. Gecikildiğinde tendon uçları kısalır ve yapışır; basit onarım yerine kiriş nakli gibi daha büyük ameliyatlar gerekebilir ve sonuç genellikle erken onarım kadar iyi olmaz. Yine de geç kalınmış yaralanmalar için de seçenekler vardır; plan muayenede yapılır.

Atel ne kadar süre kalır?

Onarılan tendonu korumak için atel genellikle haftalarca kullanılır; süre, kesilen tendonun yerine ve uygulanan programa göre değişir. Ateli hekiminizin izni olmadan çıkarmak, onarımın kopmasının en sık nedenlerindendir.

Elim ne zaman eski gücüne döner?

Kontrollü hareketler ilk haftalarda başlar; güçlü kavrama ve ağır iş için genellikle aylar gerekir. Süre; yaralanmanın yeri, eşlik eden sinir kesisi ve rehabilitasyona devama göre kişiden kişiye değişir.

Onarılan tendon koparsa ne olur?

Erken dönemde ani zorlanma veya atelin çıkarılması onarımı koparabilir; parmakta yeniden hareket kaybı fark ederseniz beklemeden başvurun. Çoğu durumda yeniden onarım mümkündür ancak sonuç ilk onarım kadar iyi olmayabilir.

Sinir de kesildiyse his geri gelir mi?

Kesilen sinir aynı ameliyatta onarılabilir; his, sinirin yavaş iyileşmesi nedeniyle aylar içinde ve çoğu zaman kademeli döner. İyileşmenin düzeyi yaşa ve yaralanmanın tipine göre değişir; beklentiler muayenede konuşulur.

Kaynaklar

Yapın

  • Kesi sonrası her parmağın bükülme ve açılma hareketini ayrı ayrı kontrol edin; eksiklik varsa aynı gün başvurun.
  • Kanamada yaraya temiz bezle bastırın ve eli kalp seviyesinin üzerinde tutun.
  • Ameliyat sonrası el rehabilitasyonu egzersizlerine ve kontrollere düzenli devam edin.

Yapmayın

  • Yara küçük diye "nasılsa geçer" deyip hareket muayenesini atlamayın.
  • Ateli hekiminize danışmadan çıkarmayın; onarılan tendon erken zorlamada kopabilir.
  • Yaradan dışarı çıkan doku varsa itmeye veya kesip atmaya çalışmayın; üzerini temiz bezle kapatıp başvurun.

Ne zaman yardım almalısınız?

  • 112 — Hemen arayınParmakta kopma; parmağın soğuk, mor veya soluk olması gibi dolaşım bozukluğu; güçlü bastırmaya rağmen durmayan fışkırır tarzda kanama.
  • Aynı gün başvurunCam veya bıçak kesisi sonrası parmağı bükememe, açamama veya uyuşukluk — kanayan yaraya temiz bezle bastırıp eli kalp seviyesinin üzerinde tutarak aynı gün acile başvurun; derin ve kirli yaralar da aynı gün görülmelidir.
  • Randevu alınEski bir kesi sonrası fark edilen hareket kısıtlılığı, güç kaybı veya takılma hissi; onarım sonrası atel ve egzersiz programının planlanması ve kontrolleri.
  • Evde izleyebilirsinizHareket kaybı, uyuşukluk ve derinlik şüphesi olmayan yüzeysel sıyrıklar temizlenip kapatılarak izlenebilir; emin değilseniz muayene isteyin.

Aklınızda kalsın

  • Cilt yarası küçük olsa da parmağı bükememe veya açamama tendon kesisinin işaretidir; cilt dikişi tendonu onarmaz.
  • Kesilen tendon kendiliğinden kaynamaz; ilk günlerde yapılan onarım, haftalar sonra yapılacak büyük ameliyatlardan çok daha iyi sonuç verir.
  • Ameliyattan sonra sonucu atel disiplini ve el rehabilitasyonu belirler; erken zorlamak onarımı koparabilir.
Kendinizi sınayın

Kendinizi sınayın

Bu sorular öğrenme pekiştirmesi içindir; klinik karar aracı değildir.

Doğru mu, yanlış mı? — Cilt kesisi küçükse tendon kesilmiş olamaz.

Yanlış. Keskin cisim küçük bir ciltten derine ulaşabilir; kesilen tendonun uçları geri kaçtığı için yarada görünmez. Asıl ölçü parmağın bükülüp açılabilmesidir.

Doğru mu, yanlış mı? — Kesi sonrası parmağını bükemeyen kişi aynı gün acile başvurmalıdır.

Doğru. Hareket kaybı tendon kesisinin işaretidir; erken onarım basit ve etkilidir, gecikince daha büyük ameliyatlar gerekebilir.

Doğru mu, yanlış mı? — Tendon ameliyatından sonra atel canı isteyen çıkarabilir; egzersiz programı şart değildir.

Yanlış. Atel onarımı korur, kontrollü egzersizler yapışıklığı önler; ikisinden birinin aksaması kopma veya sertlikle sonuçlanabilir.

Bu sayfadaki terimler

Bu sayfadaki terimler

Tendon (kiriş)
Kası kemiğe bağlayan ve parmakları hareket ettiren sağlam bağ dokusu şeridi.
Fleksör tendon
Avuç tarafında yer alan, parmakları büken tendon.
Ekstansör tendon
El sırtında yer alan, parmakları açan ve düzleştiren tendon.
Tendon onarımı
Kesilen tendon uçlarının özel dikiş teknikleriyle buluşturulması ameliyatı.
El rehabilitasyonu
Onarım sonrası atel ve kontrollü egzersizlerle eli yeniden işlevine kavuşturan program.

İlgili Konular

Karpal Tünel Sendromu (El Bileğinde Sinir Sıkışması)Geceleri ilk üç parmakta uyuşma karpal tünelin en tipik işaretidir; ilk basamak atel ve aktivite düzenlemesidir, gecikirse kalıcı güç kaybı gelişebilir.Ganglion Kisti (El Bileğinde Kist)El bileğindeki en sık şişlik olan ganglion iyi huyludur; çoğu ağrısızdır ve kendiliğinden kaybolabilir. "Kitapla ezme" gibi ev yöntemleri asla denenmemelidir.Tetik Parmak (Takılan ve Kilitlenen Parmak)Parmak bükülürken takılıyor, "çıt" diye açılıyor ya da kilitleniyorsa nedeni çoğunlukla tetik parmaktır. Atel ve aktivite düzenlemesi ilk adımdır; kortizon iğnesi hastaların çoğunda etkilidir, gerekirse küçük bir günübirlik işlemle kalıcı çözüm mümkündür.
Sorunuz mu var?

OrtoAsistan 7/24 genel bilgi verir; tüm randevu yolları Randevu sayfasında.

Bu rehberin tamamı: drorhanbalta.com/q/88675d/ — karekodu telefonunuzun kamerasıyla okutabilirsiniz.

Sürüm: 21d988a9 · Hekimin bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır · Çıktı kaynağı: 24 Ağustos 2026

ACİL DURUMDA 112. Bu belge bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat her zaman önceliklidir.

Muayenehanede hastaya verilebilecek tek sayfalık özet çıkar.

Hazırlayan: site editörlüğü · Doç. Dr. Orhan Balta'nın bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır; sayfa sayfa hekim incelemesi sürmektedir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat ve taburculuk önerileri her zaman önceliklidir.