Karpal Tünel Sendromu (El Bileğinde Sinir Sıkışması)

Karpal tünel sendromu nedir?

Karpal tünel, el bileğinin avuç tarafında kemikler ve kalın bir bağ arasında kalan dar bir geçittir. Bu geçitten, parmakların hissini ve bazı el kaslarını çalıştıran median sinir ile parmakları büken kirişler birlikte geçer. Tünelin içindeki basınç arttığında sinir sıkışır ve uyuşma, karıncalanma, ağrı ortaya çıkar. Kadınlarda, gebelikte, şeker hastalığı ve tiroid sorunları olanlarda ve el bileğini uzun süre bükülü tutan işlerde daha sık görülür; çoğu zaman tek bir neden bulunamaz.

Belirtiler: neden en çok geceleri?

Şikayetler tipik olarak geceleri artar; birçok kişi elini sallamak veya ovuşturmak için uykudan uyanır. Bunun nedeni uyurken bileğin farkında olmadan bükülü kalması ve tüneldeki basıncın artmasıdır. Uyuşma ve karıncalanma en çok başparmak, işaret ve orta parmakta hissedilir; serçe parmak genellikle etkilenmez. İlerleyen dönemde uyuşma gündüzleri de sürekli hale gelir; bardak, iğne, telefon gibi cisimler elden düşmeye başlar ve başparmak kökündeki kasta incelme gelişebilir. Benzer yakınmalar boyun kaynaklı sinir sıkışmaları gibi başka nedenlerle de olabilir; kesin değerlendirme muayene ve gerekirse sinir iletim testi (EMG) ile yapılır.

İlk basamak: atel ve aktivite düzenlemesi

Erken dönemde tedavinin temeli ameliyatsızdır. Bileği düz konumda tutan gece ateli, uykudaki bükülmeyi önleyerek gece uyanmalarını çoğu kişide belirgin azaltır; NHS, atelin etkisini görmek için genellikle en az dört hafta kullanılmasını önerir. Bileği uzun süre bükülü tutan işlerde ara vermek, işleri iki el arasında paylaştırmak ve zorlayıcı kavrama gerektiren hareketleri azaltmak da bu basamağın parçasıdır.

Atel ve düzenlemeye rağmen süren şikayetlerde tünel içine steroid (kortizon) enjeksiyonu değerlendirilebilir; birçok kişide rahatlama sağlar ancak etkisi zamanla azalabilir. Hangi seçeneğin size uygun olduğu muayenede belirlenir.

Gevşetme ameliyatı: kısa ve etkili bir işlem

Şikayetler ameliyatsız tedaviye yanıt vermiyorsa veya sinir hasarı bulguları varsa karpal tünel gevşetme ameliyatı önerilir. İşlemde tünelin tavanını oluşturan bağ kesilerek sinirin üzerindeki baskı kaldırılır. Ameliyat kısa sürer ve çoğunlukla yalnızca el bileği bölgesi uyuşturularak, hastanede yatış gerektirmeden yapılır. Gece ağrıları genellikle hızla düzelir; uzun süredir sıkışmış bir sinirde his ve gücün geri kazanılması ise aylar alabilir. Her cerrahi işlemde olduğu gibi sonuçlar kişiden kişiye değişebilir; beklentiler muayenede açıkça konuşulur.

Tedavi gecikirse ne olur?

Median sinir uzun süre baskı altında kalırsa sinir liflerinde kalıcı hasar gelişebilir: uyuşukluk sürekli hale gelir, başparmak kökündeki kaslar erir ve kavrama gücü geri dönmeyecek şekilde azalabilir. Bu aşamadan sonra ameliyat şikayetlerin ilerlemesini durdurabilir ancak kaybedilen his ve gücün tamamını geri getiremeyebilir. Erken dönemde başvurmak, hem ameliyatsız seçeneklerin işe yaradığı pencereyi hem de tam iyileşme şansını korur.