OB Doç. Dr. Orhan BaltaOrtopedi ve Travmatoloji
Doç. Dr. Orhan Balta · Ortopedi ve TravmatolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi · Randevu: 0356 214 44 00 · Mesai dışı 0356 214 50 50
Bu sayfanın karekodu

Kondrosarkom: Erişkinlerde Görülen Kıkırdak Kökenli Kemik Tümörü

Kısa cevap

Kondrosarkom, kıkırdak üreten hücrelerden gelişen ve genellikle 40 yaşından sonra görülen bir kemik kanseridir. Çoğu tipi yavaş ilerler ve aylarca süren derin, sinsi bir ağrıyla kendini gösterir. Kemoterapi ve radyoterapinin çoğu alt tipte etkisi sınırlı olduğundan tedavinin temeli cerrahidir. Kemikte saptanan kitlelerin çoğu iyi huyludur; ancak erişkin yaşta yeni başlayan ve geçmeyen derin kemik ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir.

Kondrosarkom nedir?

Kondrosarkom, kıkırdak yapan hücrelerin kötü huylu tümörüdür. OrthoInfo, Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda iki binden az yeni olgu bildirildiğini ve bu tümörün erişkin yaş grubunun en sık görülen primer kemik sarkomlarından olduğunu belirtir. En sık leğen kemiğinde, uyluk kemiğinin üst bölümünde, omuz çevresinde ve kaburgalarda yerleşir.

Olguların çoğu kendiliğinden, sağlam kemik zemininde gelişir; buna primer kondrosarkom denir. Daha az bir bölümü ise var olan iyi huylu bir kıkırdak lezyonunun (osteokondrom veya enkondrom) zemininde ortaya çıkar; buna sekonder kondrosarkom adı verilir ve iyi huylu lezyonu olan kişilerin takip edilmesinin nedenlerinden biri de budur.

Kondrosarkomlar tek tip değildir; davranışları derecelerine göre değişir. Düşük dereceli tümörler yavaş büyür ve yayılım eğilimleri düşüktür; yüksek dereceli tümörler ile dediferansiye adı verilen nadir alt tip ise daha hızlı ve saldırgan seyreder. Derecenin belirlenmesi, tedavi planının en önemli basamaklarındandır.

Belirtiler

  • Aylardır süren, derinden gelen, sızlayıcı ağrı
  • Dinlenmeyle geçmeyen, geceleri belirginleşebilen ağrı
  • Zamanla ele gelen sertlik veya şişlik
  • Kalça ve leğen yerleşiminde kasığa veya uyluğa yayılan, kireçlenme sanılabilen ağrı
  • Eklem yakınında hareket kısıtlılığı, bacakta aksama
  • İleri dönemde zayıflayan kemikte kırık

Kondrosarkom genellikle gürültüsüz ilerlediği için belirtiler uzun süre kas ağrısına, kireçlenmeye veya bel fıtığına bağlanabilir. Orta ve ileri yaşta yeni başlayan, giderek artan ve istirahatte de süren derin ağrı, nedeni gösterilene kadar araştırılmayı hak eder.

Tanı nasıl konur?

İlk basamak röntgendir; kıkırdak tümörlerine özgü kireçlenme odakları ve kemikteki değişiklikler çoğu zaman röntgende görülür. Bilgisayarlı tomografi kemik ayrıntısını, MR ise tümörün kemik içindeki ve yumuşak dokudaki gerçek yayılımını gösterir. Kesin tanı ve derecelendirme için biyopsi gerekir; biyopsinin, tedaviyi üstlenecek merkezle koordineli planlanması sonraki cerrahinin başarısı açısından önemlidir. Düşük dereceli kondrosarkom ile iyi huylu enkondromun ayrımı zorlayıcı olabilir; bu nedenle görüntüleme, patoloji ve klinik bulgular birlikte, deneyimli bir ekip tarafından yorumlanmalıdır. Evreleme amacıyla akciğer tomografisi ve gerekli görülen diğer taramalar yapılır.

Tedavi seçenekleri

Kondrosarkom tedavisinin temeli cerrahidir; çünkü çoğu alt tip kemoterapiye ve radyoterapiye sınırlı yanıt verir. OrthoInfo bu durumu, kondrosarkomların çoğunun yalnızca cerrahiyle tedavi edildiği şeklinde özetler.

Cerrahinin kapsamı tümörün derecesine ve yerleşimine göre planlanır. Yüksek dereceli tümörlerde tümör, çevresinde güvenli doku sınırıyla birlikte geniş olarak çıkarılır; çıkarılan bölüm protez veya greftlerle yeniden yapılandırılabilir. Uygun özellikteki bazı düşük dereceli, kol ve bacak yerleşimli tümörlerde ise daha sınırlı cerrahi teknikler gündeme gelebilir; hangi yöntemin uygun olduğu ekip değerlendirmesiyle belirlenir. Kemoterapi, dediferansiye ve mezenkimal gibi seçili alt tiplerde; radyoterapi ise cerrahinin mümkün olmadığı veya tamamlanamadığı durumlarda değerlendirilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Takip

Tedavi sonrası takip uzun yıllara yayılır; ameliyat bölgesi aralıklı görüntülemeyle, akciğerler ise düzenli tomografiyle izlenir. Düşük dereceli tümörlerde bile geç dönemde nüks görülebildiği için kontrollerin aksatılmaması önemlidir. Ameliyat bölgesinde yeni ağrı, şişlik veya işlev kaybı, kontrol tarihi beklenmeden bildirilmelidir.

Ne zaman vakit kaybetmeden başvurmalı?

  • Orta ve ileri yaşta yeni başlayan, aylardır süren derin kemik ağrısı varsa
  • Ağrı dinlenmeye rağmen sürüyor ve geceleri belirginleşiyorsa
  • Kalça, leğen veya omuz bölgesinde büyüyen sertlik ya da şişlik fark ettiyseniz
  • Bilinen osteokondrom veya enkondromunuzda yeni ağrı ya da büyüme başladıysa
  • Kireçlenme tedavilerine yanıt vermeyen, giderek artan ağrınız varsa

Doç. Dr. Balta'nın bu alandaki çalışması

Doç. Dr. Orhan Balta, kıkırdak kökenli tümörlerin de kapsamlı biçimde ele alındığı 814 sayfalık "Kemik Tümörleri" kitabının (Akademisyen Kitabevi, 2022) editörlüğünü üstlenmiştir. Bu sayfadaki bilgiler, alanın uluslararası hasta bilgilendirme kaynaklarıyla uyumlu olarak hazırlanmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Kondrosarkom hızlı ilerleyen bir kanser midir?

Çoğu kondrosarkom düşük dereceli olup yavaş ilerler; yüksek dereceli ve dediferansiye alt tipler ise daha hızlı seyredebilir. Tümörünüzün davranışı ancak derecelendirme yapıldıktan sonra öngörülebilir; bu nedenle seyirle ilgili genellemeler yerine kişisel değerlendirme esastır.

Neden kemoterapi önerilmedi?

Kondrosarkomun çoğu alt tipi kemoterapiye sınırlı yanıt verir; bu bilimsel bir gerçektir ve tedavinin eksik yapıldığı anlamına gelmez. Tedavinin temeli uygun kapsamda cerrahidir. Kemoterapi yalnızca belirli saldırgan alt tiplerde ekipçe değerlendirilir.

Osteokondromum veya enkondromum kanserleşmiş olabilir mi?

İyi huylu kıkırdak lezyonlarının kötü huylu dönüşümü nadirdir. Uyarıcı bulgular yeni başlayan ağrı, erişkin yaşta büyüme ve görüntülemedeki değişikliklerdir. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden değerlendirme yapılmalıdır; düzenli takibin amacı da budur.

Derece (grade) ne anlama geliyor?

Derece, tümör hücrelerinin mikroskop altındaki saldırganlık görünümünü ifade eder. Düşük derece yavaş büyüme ve düşük yayılım eğilimi, yüksek derece daha saldırgan davranış anlamına gelir. Tedavinin kapsamı ve takip sıklığı büyük ölçüde dereceye göre planlanır.

Kalça ağrım aylarca kireçlenme sanıldı; bu normal mi?

Kalça ve leğen bölgesi tümörlerinin belirtileri kireçlenme ve bel sorunlarıyla örtüşebildiği için bu tür gecikmeler yaşanabilmektedir. Tedaviye yanıt vermeyen, giderek artan ve istirahatte süren ağrıda ileri görüntüleme istenmesi bu yüzden önemlidir.

Ameliyat nasıl planlanıyor?

Tümörün yerleşimi, boyutu ve derecesine göre tümör güvenli doku sınırıyla çıkarılır; gereken olgularda kemik ve eklem, protez veya greftlerle yeniden yapılandırılır. Plan her hastada farklıdır. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Radyoterapi hiç kullanılmaz mı?

Sınırlı durumlarda kullanılır: cerrahinin mümkün olmadığı yerleşimler, tam çıkarılamayan tümörler veya belirli alt tipler. Bu karar radyasyon onkolojisiyle birlikte, hastaya özel verilir.

Nüks riski ne kadar sürer, takip neden uzun?

Kondrosarkomda nüks geç yıllarda bile görülebildiğinden takip uzun yıllara yayılır. Kontrol aralıkları tümörün derecesine göre belirlenir; program hekiminizce kişiye özel düzenlenir. Düzenli kontrol, olası nüksün küçükken yakalanmasını sağlar.

Yaşım ileri; bu ameliyatı kaldırabilir miyim?

Yaş tek başına engel değildir; genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıklar ve tümörün özellikleri birlikte değerlendirilir. Gerekli görülen olgularda dahiliye, kardiyoloji ve anestezi değerlendirmeleriyle hazırlık yapılır; karar her zaman kişiye özeldir.

Bu hastalıkta seyir nasıl olur?

Seyir; tümörün derecesine, yerleşimine, cerrahiyle ne ölçüde çıkarılabildiğine ve kişisel etkenlere bağlıdır. Bu nedenle süre veya oran vermek doğru olmaz; size özel değerlendirmeyi tetkiklerinizi bilen tedavi ekibiniz yapabilir.

Kaynaklar

Yapın

  • Bilinen osteokondrom veya enkondromunuz varsa düzenli takip kontrollerini aksatmayın.
  • Kireçlenme tedavisine yanıt vermeyen, giderek artan ağrıda yeniden değerlendirme ve ileri görüntüleme isteyin.

Yapmayın

  • Tedavi sonrası kontrolleri yıllar geçtikçe bırakmayın; düşük dereceli tümörlerde bile geç dönemde nüks görülebilir.

Ne zaman yardım almalısınız?

  • Aynı gün başvurunKüçük bir zorlanmayla ya da kendiliğinden kırık geliştiyse; ameliyat sonrası dönemde ameliyat bölgesinde yeni ağrı, şişlik veya işlev kaybı fark ettiyseniz (kontrol tarihini beklemeden bildirin).
  • Randevu alınOrta ve ileri yaşta yeni başlayan, aylardır süren ve geceleri belirginleşen derin kemik ağrısı; kalça, leğen veya omuzda büyüyen sertlik ya da şişlik; bilinen osteokondrom veya enkondromda yeni ağrı ya da büyüme; kireçlenme tedavisine yanıt vermeyen, giderek artan ağrı.
  • Evde izleyebilirsinizZorlanmayla ilişkili, dinlenmekle birkaç günde yatışan kas ve eklem ağrıları izlenebilir; ağrı aylara uzuyor, derinden geliyor ve istirahatte de sürüyorsa muayene gerekir.

Aklınızda kalsın

  • Orta ve ileri yaşta yeni başlayan, aylardır süren ve istirahatte de devam eden derin kemik ağrısı, kireçlenme sayılıp geçilmeden araştırılmalıdır.
  • Kondrosarkomun çoğu alt tipi kemoterapi ve radyoterapiye sınırlı yanıt verir; tedavinin temeli tümörün güvenli doku sınırıyla cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
  • Bilinen osteokondrom veya enkondromda yeni ağrı ya da büyüme, nadir görülen kötü huylu dönüşümün uyarıcısı olabilir; düzenli takibin amacı budur.
Kendinizi sınayın

Kendinizi sınayın

Bu sorular öğrenme pekiştirmesi içindir; klinik karar aracı değildir.

Doğru mu, yanlış mı? — Kondrosarkomda kemoterapi verilmemesi tedavinin eksik yapıldığını gösterir.

Yanlış. Çoğu alt tip kemoterapiye sınırlı yanıt verir; tedavinin temeli uygun kapsamda cerrahidir. Kemoterapi yalnızca dediferansiye ve mezenkimal gibi seçili alt tiplerde değerlendirilir.

Doğru mu, yanlış mı? — Düşük dereceli kondrosarkomda bile geç yıllarda nüks görülebildiği için takip uzun sürer.

Doğru. Sayfada belirtildiği gibi nüks geç dönemde bile görülebilir; bu nedenle kontroller uzun yıllara yayılır ve aksatılmamalıdır.

Doğru mu, yanlış mı? — Tedaviye yanıt vermeyen, aylardır süren derin kalça ağrısı kireçlenme kabul edilip beklenebilir.

Yanlış. Kalça ve leğen bölgesi tümörlerinin belirtileri kireçlenmeyle örtüşebilir; tedaviye yanıt vermeyen, istirahatte süren ve giderek artan ağrıda ileri görüntüleme istenmelidir.

Bu sayfadaki terimler

Bu sayfadaki terimler

Kondrosarkom
Kıkırdak üreten hücrelerden gelişen kötü huylu kemik tümörü; genellikle 40 yaşından sonra görülür.
Derece (grade)
Tümör hücrelerinin mikroskop altındaki saldırganlık düzeyi; tedavinin kapsamı ve takip sıklığı büyük ölçüde buna göre planlanır.
Sekonder kondrosarkom
Var olan iyi huylu kıkırdak lezyonunun (osteokondrom veya enkondrom) zemininde gelişen kondrosarkom.
Dediferansiye kondrosarkom
Daha hızlı ve saldırgan seyreden nadir alt tip.
Geniş rezeksiyon
Tümörün çevresinde güvenli sağlam doku sınırıyla birlikte çıkarılması.

İlgili Konular

Kemikte Kitle Saptandı: Bundan Sonra Ne Olacak?Kemikte saptanan kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huyludur; yine de her kitlenin bu alanda deneyimli bir ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir.Osteokondrom: Kemikte Ağrısız Sert ÇıkıntıOsteokondrom, çocukluk ve gençlik döneminde gelişen, kemik yüzeyinde sert bir çıkıntı olarak hissedilen ve iyi huylu kemik tümörlerinin en sık görülenidir.Enkondrom: Kemiğin İçinde Rastlantıyla Bulunan Kıkırdak OdağıEnkondrom, kemiğin iç kısmında gelişen iyi huylu bir kıkırdak tümörüdür; çoğu zaman başka nedenle çekilen filmlerde tesadüfen saptanır ve yalnızca izlem gerektirir.Osteoid Osteoma: Gece Ağrısıyla Tanınan İyi Huylu Kemik TümörüOsteoid osteoma, özellikle geceleri artan ve ağrı kesicilere belirgin yanıt veren ağrısıyla tanınan, küçük boyutlu ve iyi huylu bir kemik tümörüdür.
Sorunuz mu var?

OrtoAsistan 7/24 genel bilgi verir; tüm randevu yolları Randevu sayfasında.

Bu rehberin tamamı: drorhanbalta.com/q/cea438/ — karekodu telefonunuzun kamerasıyla okutabilirsiniz.

Sürüm: aafde2f8 · Hekimin bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır · Çıktı kaynağı: 24 Ağustos 2026

ACİL DURUMDA 112. Bu belge bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat her zaman önceliklidir.

Muayenehanede hastaya verilebilecek tek sayfalık özet çıkar.

Hazırlayan: site editörlüğü · Doç. Dr. Orhan Balta'nın bilgisi ve izniyle yayımlanmıştır; sayfa sayfa hekim incelemesi sürmektedir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Hekiminizin size özel verdiği talimat ve taburculuk önerileri her zaman önceliklidir.